Уур амьсгалын өөрчлөлт болон хоол тэжээлийн хоорондын холбоог илүү сайн ойлгох зорилгоор уур амьсгалын өөрчлөлт
i) хүнсний болон шим тэжээлийн аюулгүй байдалд үзүүлж буй эрсдэлт хүчин зүйлүүд,
ii) хүнсний болон шим тэжээлийн байдалд сөрөг нөлөөллийг бууруулах, арилгах бодлогын зөвлөмжүүд, болон
iii) хүнсний аюулгүй байдал, шим тэжээлийн байдалд хэрхэн нөлөөлж байгаад үнэлгээ хийсэн ажлын тайланг 4-р сарын 6-ны өдөр танилцууллаа.
Монгол Улсад уур амьсгалын өөрчлөлтөөс үүдэн агаарын температур нэмэгдсэнээс усны нөөц улам бүр ууршин, хатаж ширгэх аюул нүүрлэж байна. Түүнчлэн, мал аж ахуй, газар тариалангийн үйлдвэрлэлд хамгийн их нөлөө үзүүлдэг ган, зудын давтамж, хамрах хүрээ нэмэгдэхийн зэрэгцээ хүн амын дунд таргалалт болон шим тэжээлийн дутагдал олон хэлбэрээр оршиж байна.
Уур амьсгалын өөрчлөлт ургацын гарцад хэрхэн нөлөөлж байгаа болон хүнсний үнийн өсөлт, эрүүл тэнцвэртэй хооллоход зарцуулах зардал өссөний улмаас хүн амын дундах шим тэжээлийн дутагдлын түвшин нэмэгдэхэд үзүүлж буй шууд нөлөөний талаарх ойлголтыг нэмэгдүүлэх зорилгоор тус тайланг боловсрууллаа. Зарим үр дүнгээс дурьдвал:
- Энэ зууны эцэс гэхэд Монгол Улсад агаарын хэм дунджаар 5°C ээр нэмэгдэх бөгөөд энэ нь хөдөөгийн хүн амын амьжиргаа, хооллолт болон хоол тэжээлийн байдалд ноцтой нөлөө үзүүлж болзошгүй байна.
- Температур дээшлэх, цаг агаарын эрс тэс үзэгдлийн хамрах хүрээ, давтамж нэмэгдэх, усны хомсдол, усны болон агаарын бохирдол улам даамжрах зэрэг нь шим тэжээлийн эрсдэлүүдийг нэмэгдүүлнэ гэж тооцоолж байна. Эдгээр нөлөө нь хүнсний импортоос хараат байдлыг нэмэгдүүлж, хөдөө орон нутаг дахь тээвэрлэлт, хүнсний хадгалалтад бэрхшээл учруулна.
- Уур амьсгалын өөрчлөлтөд эмзэг мал аж ахуйн салбар хүнсний шим тэжээллэг байдалд үзүүлэх нөлөөг бууруулахад дорвитой арга хэмжээ авах хэрэгтэй. Үүнд:
o Махны гарц, чанарыг дээшлүүлэх, хүлэмжийн хий ялгаруулалтыг тогтоон барих, багасгахын тулд мал сүргийн үржлийн стратегид хөрөнгө оруулалт хийх
o Уур амьсгалын өөрчлөлтийн нөлөөг даван туулахад эдүгээ хэрэгжиж буй малын индексжүүлсэн даатгал хэдий хэр үр ашигтай байгаад үнэлгээ хийх
o Цаг хүндэрсэн үед малчдад туслах, отор нүүдэл хийх хэрэгцээг багасгах зорилгоор стратегийн ач холбогдолтой газруудад тэжээлийн нөөц, усны цэг буюу худгуудыг нэмэгдүүлэх
- Хүнсний ногооны салбарт дараах арга хэмжээг санал болгож байна.Үүнд:
o Хүнсний ногооны үйлдвэрлэлийг тууштай хөгжүүлэхийн тулд нарны эрчим хүчээр ажилладаг хүлэмжийн аж ахуйг дэмжих
o Агаарын температур, хур тунадасны хэмжээ өөрчлөгдөж байгааг харгалзан усалгаатай хүнсний ногооны тариалалтыг зүүн хойд зүгт түлхүү хөгжүүлэх
o Хүнсний ногоо боловсруулах, үйлдвэрлэх хүчин чадлыг нэмэгдүүлэх бодлогоор дэмжих
- Уур амьсгалын өөрчлөлт Хүнсний аюулгүй байдал, хоол тэжээлийг сайжруулахад шууд нөлөөтэйг харгалзан өөрчлөлтийг бууруулах, дасан зохицох зорилготой арга хэмжээнд дорвитой хөрөнгө оруулах
- Хүнсний бараа бүтээгдэхүүний худалдааны бодлогыг эргэн харж цаг уур эрс муудах, хөдөө аж ахуйн бараа бүтээгдэхүүний борлуулалтад нөлөөлөх тохиолдлуудын тоо нэмэгдэж байгааг харгалзан бэлтгэн нийлүүлэгчдийн төрлийг олшруулах
- Хүн амын хоол тэжээлийн зөвлөмжийг шинэчлэх
- Уур амьсгал, эрүүл мэндийн болон хүнсний аюулгүй байдлын харилцан адилгүй нөхцөл байдалтай хот, хөдөө орон нутгуудад тохирсон хүнсний тусгай хөтөлбөрүүд хэрэгжүүлэх
- Хүнс баяжуулах бодлого, хуулийн хэрэгжилтэд нотолгоонд суурилан дэмжлэг үзүүлэх
- Олон нийтийн хоол тэжээл, эрүүл мэндийг сайжруулахад хооллолтын талаарх мэдлэг мэдээллийг нэмэгдүүлэх