Бид "Энергийн менежмент" хэмээх шинэлэг ойлголтын талаар Ганзориг Бизнес Сургуулийн Гүйцэтгэх Захирал Д.Алтантуяатай ярилцлаа.

-Энергийн менежмент гэж яг юуг хэлж байгаа вэ?

-Энергиэ зарцуулах, энергиэ сэлбэх хоёрын балансыг олох нь энергийн менежментийн гол зорилго, хамгийн энгийндээ хүн ажил хийх чадамж, эрч хүчийг хэлж байгаа юм.

Миний хувьд 2016 онд ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж БНХАУ-ын ерөнхийлөгч Ши жиньпин нарын байгуулсан БНХАУ-д 1000 оюутан сургах гэрээний хүрээнд хийгдсэн  засгийн газрын тэтгэлэгт тэнцэж Бээжингийн багшийн их сургуульд суралцсан, тухайн үед хятад хэлгүй ч эхний нэг жилдээ хэлний бэлтгэлд эхнээс нь суралцаад жилийн дотор HSK-5 оноо авч байж цааш нь магистрт сурах эрхээ авдаг байсан.

Хятад хэл нь сурахад хамгийн хэцүү хэл, дээр нь ямар ч анхан шатны ойлголтгүй хүн нэг жил хүрэхгүй хугацаанд HSK-5 оноо буюу академик түвшинд ойлгодог болох нь тийм ч амар биш. Тэр үед яаж энэ богино хугацаанд үр дүнтэй суралцах тухай судалж байгаад Англи хэл дээр ‘’The Power of Full Engagement‘’ номыг уншаад цагаа биш энергиэ удирдах ёстой юм байна гэдгийг анх мэдэж авсан.

Хүний бие эрч хүчтэй, сэтгэл санаагаараа холбогдсон, тархи төвлөрсөн, оюун санаандаа зорилготой байж тухайн зүйлд өөрийгөө бүрэн зориулж, бүтээмж өндөртэй байдаг юм байна.

-Маш сонирхолтой юм байна, цагийн менежмент хийхээс илүү үр дүнтэй гэсэн үг вэ?

-Тийм ээ, Өдрийн цаг 24 гэсэн хязгаартай бол хүний энергид хязгаар байдаггүй, Их энергитэй байхдаа хийсэн ажил ядарсан үедээ хийсэн ажил хоёр тэнгэр газар шиг зөрүүтэй байдаг, Энергиэ удирдахтай холбоотой гол ойлголтуудыг мэдчихвэл цагаа яаж удирдах вэ гэдэг тодорхой болоод ирнэ. Хэдий 8 цаг ажилласан ч юу хийсэн нь тодорхойгүй, бүтээмжгүй үе бидэнд зөндөө байдаг шүү дээ. Нөгөө талаар байгууллага илүү өндөр гүйцэтгэл, үр дүн хүсэхээр ажилтнууд ихэвчлэн илүү урт цагаар ажиллах сонголтыг хийдэг. Эцэст нь ядарсан, ажилдаа дургүй сонирхолгүй, эрүүл мэндийн хувьд хохирсон байдаг. Цаашлаад ажилаа солих сонголт хийдэг. ДЭМБ 7 хоногт 55 ба түүнээс дээш цаг ажилладаг хүмүүс 7 хоногт 35-40 цаг ажилладаг хүмүүстэй харьцуулахад цус харвах эрсдэл-35%, зүрхний өвчнөөр нас барах эрсдэл-17 % илүү байдаг гэж мэдэгдсэн. 2021 оны судалгаанд Жилд 745,000 гаруй хүн хэт их ажлаас болж нас барж байна гэж мэдээлсэн. Энэ нь илүү урт цагаар ажиллахыг сонгох нь зөв сонголт биш гэдгийг харуулж байгаа юм.

-Тэгвэл хэрхэн Энергийн менежмент хийх вэ?

-Бид 4 төрлийн энергитэй. Биеийн энерги, Сэтгэл хөдлөлийн энерги, Оюун санааны энерги, Дотоод сэтгэлийн энерги. Энэ 4 энерги сайн байх үед бидний хэлдэгээр онгод гэдэг шиг илүү бүтээмжтэй ажилладаг гэсэн үг.（инээв）

Тодруулж яривал Биеийн энерги (physical energy) сайн байхын тулд нойр, хоол, зөв амьсгал, дасгал хөдөлгөөн гэдэг 4 зүйл чухал. Хамгийн энгийн нойрны тухай гэхэд 22-02 цагийн хоорондох нойр оюун тархийг хамгийн сайн амраадаг гэтэл технологийн хөгжлөөс хэт хамааралтай болж 02 цагт унтдаг хүмүүс олон болсон. Өглөө босоход унтсан ч унтаж амраагүй юм шиг мэдрэмжтэй босох үе байдаг шүү дээ энэ нь зөв цагт унтаж амраагүйтэй холбоотой юм. Амьсгалын хувьд ч энгийн байдаг л зүйл мэт боловч зөв техникээр зөв амьсгалдаг хүмүүс бас тийм ч олон биш юм билээ. Миний хувьд бясалгалаар хичээллээд 4 жил болж байна, бясалгалаар хичээллэж эхлэх үедээ би өөрийгөө буруу техникээр дутуу амьсгалдаг гэдгээ олж мэдэж байсан. Хамраар, эсвэл амаар амьсгалахад хүний биед ямар нөлөө үзүүлдэг, ямар ялгаатай гэдгийг баталсан Стэнфордын судлаач Жэймс Нэсторын судалгаа, мөн ‘’Амьсгал’’ гээд ном гарсан байдаг. Бидний авсан амьсгал бүрээр биед орох хэдэн тэрбум молекул биеийн эд эсэд нэвчиж, хаа хүрэх вэ гэдэг нь агаар хамраар орж ирсэн үү, амаар орж ирсэн үү, хэр хурдан, удаан, хүчтэй, гүн амьсгалж байгаагаас хамаардаг.

Хооллолтын хувьд бидний бие байгалийн хэмнэлээрээ бол нар жаргах үед энерги зарцуулах чадамж нь буурдаг гэтэл энерги зарцуулах чадамж нь буурсны дараа орой хэт их хоол идэх нь энергийн илүүдэл буюу таргалалтыг үүсгэж байгаа юм. Гэтэл өглөө эрт хоол идэж энерги авах ёстой үедээ бид эсрэгээрээ өглөөний цайгаа уулгүй ходоод хоосон гарч өдөржин эрч хүч муутай явдаг.

-Бусад энергийн хувьд?

Дэлгэрэнгүй яривал маш урт зүйл болох болохоор товч дурдаад явсан зүйтэй байх. Сэтгэл хөдлөлийн энерги (Emotional energy)  нь гэдэг нь：Эерэг сэтгэл хөдлөл таны энерги, эрч хүчийг сэргээнэ，Сөрөг сэтгэл хөдлөл таны энерги, эрч хүчийг сорно гэсэн үг ер нь сөргөөс үр дүн, бүтээмж гардаггүй, сэтгэл санаа таагүй үед бид нэг л хүчгүй болчихдог шүү дээ.  Хүн сэтгэл хөдлөлөө удирдахад суралцвал гаднаас ирэх дарамтаас үл хамааран эерэг байж чаддаг. Сэтгэл санаа тайван биш үед бид логиктой тунгаан бодож чаддаггүй. Мөн талархах сэтгэлтэй байх нь сэтгэл хөдлөлийн энергийг сайн байхад нөлөөлдөг.

     Оюун санааны энергийн хувьд энгийнээр тайлбарлавал анхаарал төвлөрөх чадамж юм. 1950 онд эрдэмтэд хүний нойр 90-120 минутын үечлэлтэй байдаг бөгөөд сэрүүн байхдаа ч 90-120 минутанд төвлөрдөг гэдгийг олж тогтоосон байна. 

Энэ нь бид аливаа зүйлд анхаарч бүтээмж гаргах хугацаа нь 90-120 минут байдаг гэсэн үг. Тэгэхээр нэг зэрэг олон ажил хийх биш нэг ажлаа 90-120 минут төвлөрч хийгээд дараагийн ажлаа хийх нь өндөр гүйцэтгэлтэй ажиллах хүчтэй болгодог. Мөн бидний амьдралын чанар авч буй мэдээллийн чанараас хамаардаг, Эерэг зөв, цэгцтэй мэдээлэл нь Эерэг энергийн функц, Сөрөг мэдээлэл нь сөрөг энергийн функц болдог тул бид өдөр тутам авч байгаа мэдээлэл, уншиж судалж байгаа зүйлдээ цэнзүүртэй хандах ёстой юм. Өнөөдөр бид facebook-c хамааралтай үнэн худал мэдээлэлд хэт автсан байгааг бас анхаарах хэрэгтэй. 

Дотоод сэтгэлийн энергийн хувьд бидний урам зориг, тэвчээр, амьдралын чиг баримжааны хүчирхэг гол эх сурвалж юм. Амьдралын утга учир, зорилгоо таньж мэдэх тухай ойлголт юм. Бид маш их хүссэн, мөрөөдсөн, зорьсон, утга учиртай гэж харсан ажлаа хэн нэгний хөндлөнгийн дэмжлэг урамшуулал, шахалт шаардлагагүйгээр сайн, шаргуу тууштай хийж чаддаг. Хийж буй ажил нь өөрийнх нь зорилго мөрөөдөлтэй уялдаагүй бол амжилт, бүтээмж гаргах боломжгүй. Дотоод сэтгэлийн энергиэ сайн байлгахын тулд өөрөөсөө бусдад ямраар дурсагдахыг хүсэж байна вэ? Миний үнэт зүйлс зарчим юу вэ? Би ямар ажил хийхээр аз жаргалыг мэдэрдэг вэ? Гэх мэт асуултуудыг асуугаад үзээрэй. Мөн бясалгал нь хүн өөрөө өөрийгөө сонсох, ойлгох, дотоод дуу хоолойгоо таньж мэдэх дотоод сэтгэлийн энерги сайн байхад их тусалдаг.

-Энэ талаар та сургалт явуулдаг уу? Танай Сургуульд ямар сургалт, курсууд байдаг вэ?

-Манай сургуулийн хувьд Мандал Санхүүгийн Нэгдлийн ТУЗ-ийн дарга Ө.Ганзориг захирал маань өөрийгөө хөгжүүлэх хүсэлтэй, бизнест амжилт олох мөрөөдөлтэй, карьераа дээшлүүлэх зорилготой залуучуудад боломж олгох үүднээс 2021 онд байгуулсан. Одоогоор 1 сарын онлайн танхим хосолсон 5 курс, байгууллагын захиалгаар очиж 20 гаруй сэдвээр зөөлөн ур чадварыг нь хөгжүүлэх чиглэлийн сургалтууд хийдэг. Хамгийн том давуу тал маань багш нар маань тухайн зааж байгаа чиглэлээрээ 13-20 жил ажилласан туршлагатай, 1 сарын курсууд маань бүгд тухайн багш нарын маань бичсэн ном сурах бичигтэй. Мэдэрсэн, туулсан туршлагаа,  ШУ-ны системтэй мэдлэгтэй хослуулан хүргэж байгаа болохоор илүү бодитой, амьтай байдаг. Гадуур өөрөө хийж үзээгүй, зүгээр л ямар нэгэн номноос уншсан зүйлээ дамжуулж ярьдаг сургалтууд зөндөө байдаг шүү дээ.

Мөн идэвхитэй сургалтын 3H арга зүйгээр сургалтаа явуулдаг энэ нь Head-Heart-Hand гэсэн 3 үгийн товчлол бөгөөд сургалтын үеэр суралцагчийн тархи-зүрх-гар ажиллаж байх ёстой гэсэн санаа юм. Ухамсарын хөгжил, ШУ-ны мэдлэг аль алийг нь сургалтаараа өгөхийг хичээдэг.

Сонирхолтой сэдвээр ярилцлага өгсөнд баярлалаа, танай хамт олонд амжилт хүсье.