Эцэг,эхчүүдийн хувьд эрүүл мэндийн боловсролоо нэмэгдүүлэх шаардлагатай байна. Томуу хүндэрч байгаа эсэхийг хатгалгаа болж байна уу. Хатгалгаа болж байвал хүүхдэд ямар шинж тэмдэг илрэх зэрэг анхан шатны шинж тэмдгийг мэддэг байх хэрэгтэй байгаа юм.
Тухайлбал, амьсгал олширч байгааг тоолж сурах хэрэгтэй. Хүүхдийн амьсгал олшрох нь сар болон насаараа өөр өөр байдаг. Тухайлбал, хүүхдийн амьсгалыг тоолохын тулд хүүхэд уйлаагүй тайван байх ёстой. Амьсгалыг тоолохдоо хэвлий болон цээжний хэсгийг ил гаргаж байгаад амьсгалыг нэг минутын турш тоолно.
0-2 сартай хүүхдүүдийн амьсгалын тоо 60 буюу түүнээс дээш, 2 сараас 1 настай хүүхэд 50 буюу түүнээс дээш, 1 насны хүүхдүүд 40 буюу түүнээс дээш амьсгалж байх юм бол амьсгал олширсон гэсэн үг.
Түүнчлэн хүүхдэд цээж хонхолзох шинж тэмдэг нь хэвлий түмбийхэд өрцний хэсгээр цааш хонхойхыг хэлдэг. Амьсгал олшрох, цээж хонхолзох шинж хоёр хавсарвал яаралтай эмчид хандах нь зүйтэй. Хүүхэд магадгүй уушгины хатгалгаатай байж болно. Мөн эцэг, эхчүүдийн гаргадаг алдаа нь халууны эмийг ойр ойрхон өгдөг. Манай хүүхдийн халуун буухгүй байхаар нэг, хоёр цагийн зайтай халуун бууруулах эм өгсөн гэдэг.
Халууны эмийг хамгийн багадаа зургаан цагийн зайтай цаашлаад найман цагийн зайтай өгөх ёстой. Эмийн хэрэглээ хэтэрвэл хүүхэд хордлогод ордог. Хэрвээ эм өгөөд зургаан цагийн дотор халуун буурахгүй байвал механик аргаар бууруулах шаардлагатай байдаг. Энэ нь зөвхөн томуугийн үед ч биш бусад халдварт өвчлөлүүдийн үед анхан шатны тусламж үзүүлж сурах хэрэгтэй байгаа юм.
Монгол Улсын хувьд жил бүр томуугийн улирлыг угтаж хүүхдүүдийг дархлаажуулалтад хамруулдаг. Энэ жил БНСУ-аас 300 мянган хүн тун вакцин татан авч хүүхдүүдийг хамруулсан. Сүүлийн жилүүдэд томуугийн дархлаажуулалтад хамрагдах хүүхдийн тоо нэмэгдэж байна. Хүүхэд томуугийн дархлаажуулалтад хамрагдсанаар томуугаас 76 хувь хамгаалагдаж байна гэсэн судалгаа бий. Энэ жил томуугийн дархлаажуулалтад 144 мянга орчим хүүхэд хамрагдсан.
Томуугийн AH1N1 вирус 30 гаруй хувьтай, синцитиаль вирус 67 хувьтай, Covid, риновирус, метапневмовирус, аденовирусын халдварууд үлдсэн хувийг эзэлж байна. Антибиотекийн хэрэглээний тал дээр иргэд мэдлэг, ойлголтоо дээшлүүлэх шаардлагатай. Антибиотекийн тэсвэржилт гэдэг бол бидний нүдэнд харагдахгүй ч маш аюултай зүйл. Монгол Улсын хэмжээнд нянгийн тэсвэржилтийн тандалтын тогтолцоог бэхжүүлэх төсөл ХӨСҮТ дээр хэрэгжиж байна. Энэ хүрээнд 2024 онд нян судлалын лабораторит нянгийн тэсвэржилтийг тодорхойлох нэг тэрбум төгрөгийн орчин үеийн аппарат суурилуулсан. Мөн энэ чиглэлээр 21 эмч, мэргэжилтнийг БНСУ-д сургасан. Антибиотикийн буруу хэрэглээнээс үүдэж нянгийн тэсвэржилт үүсдэг. Үүнээс сэргийлэх хамгийн эхний алхам нь аливаа өвчлөлд эмчийн бичиж өгсөн эмийг эмчийн заавраар л ууна. Илүү ч үгүй дутуу ч үгүй. Зарим хүмүүс таны хэлснээр өвчний шинж тэмдэг арилмагц больчихдог. Эсвэл эсрэгээрээ хэтрүүлж уугаад байдаг. Энэ бол нянгийн тэсвэржилт үүсэх эхний шалтгаан. Мөн цагаар бичиж өгдөг нь шалтгаантай. Зургаа эсвэл найман цагаар гэсэн бол яг л энэ зарчмаар л уух ёстой.