Н.Алтанхуяг тун их сандарч, Хөгжлийн банкны зээлдэгчид бондны мөнгөний асуудлыг цайруулахаар самбартай бичлэг хийж цацав. Гэхдээ түүний хийсэн энэ бичлэгийн утга санаа тун маруухан, өөртөө ямар нэг хир наалдчих бий гэж айж байгаа нь илт байх юм. Тэр айх нь аргагүй. Өнгөрсөн 10 жилийн дотор 10 бонд гаргажээ. Энэ бондыг өсгөхөд хамгийн үнэтэй хувь нэмэр оруулсан хүмүүс бол 2012-2016 оны үед засаг барьж байсан Н.Алтанхуяг, Ч.Сайханбилэг нар.  

2012 онд Н.Алтанхуягийн  Засгийн газар анх 1,5 тэрбум долларын “Чингис” бонд, 2013 онд 30 тэрбум иений “Самурай” бонд,  2015 онд Ч.Сайханбилэгийн 1 тэрбум юань буюу 160 сая долларын “Дим Сам” бонд , 2016 онд Ч.Сайханбилэгийн 500 сая $-ын “Мазаалай” бонд гарсан байдаг.

Асар их мөнгө. Гэвч энэ мөнгө эргэн төлөгдөхгүйгээр алга болжээ. Дээрх мөнгө хаашаа, хэний гараар орсныг нэхэн сурвалжлав.

Зам дагасан луйвар 

   Хэрэгжүүлэгчээр нь Зам тээврийн яам ажилласан энэ төсөлд 570 тэрбум төгрөг олгохоор хуваарилснаас 2014 оны дөрөвдүгээр сар гэхэд 369 тэрбумыг нь олгосон бөгөөд замын ажил 68 хувьтай явж байна гэж албаныхан мэдээлж байв. АН-ынхан тухайн үед нийтдээ 1,800 км зам баригдана гэж байсан. Гэвч мөнгө ч, зам ч эргэлзээтэй. Өнөөдөр тодорхой болсон зүйл гэвэл Н.Алтанхуяг өөрийн төрсөн нутаг Увс аймагт 2.8 тэрбум төгрөгөөр баригдах байсан 10 км хүрэхгүй замыг 28 тэрбумаар бариулсан. АН-аас УИХ-д сууж байсан Б.Гарамгайбаатар баригдсан замыг барина гэж хэлээд бас л 28 тэрбум төгрөг хувьдаа завшсан нь ил болов.

Гудамж төсөл

   Засгийн газар 2013 онд "Гудамж” төслийн нэгжийг байгуулж, бүтээн байгуулалтын ажилд зориулж Чингис бондын 13 хувь болох 200 сая ам.долларыг хуваарилсан байдаг. Гэвч өнөөдөр төслийн удирдагчид "Бид ердөө 80 сая ам.доллараар л бүтээн байгуулалт хийсэн гэж мэдэгдсэн. Үлдсэн 120 тэрбум нь юунд зарцуулагдсан нь бас л тодорхой бус байна.

Шинэ төмөр замын төсөл

Зам тээврийн яам хэрэгжүүлсэн Тавантолгойгоос Гашуун сухайт чиглэлийн 267 км шинэ төмөр замын төсөлд Чингис бондын хөрөнгөөс 200 сая ам.долларын санхүүжилт хийгдэх шийдвэр 2013 онд гарч байв. 2014 оны дөрөвдүгээр сар гэхэд Хөгжлийн банк 164.2 сая долларыг нь олгосон байдаг. Мөн үед төмөр замын далан босгох буюу газар шорооны ажил 70 хувьтай, төмөр замын ажлын гүйцэтгэл 24 хувьтай явж байна гэж Засгийн газар мэдээлж байлаа. 2015 оны аравдугаар сард ашиглалтад оруулахаар төлөвлөж байгаа гэж шийдвэр гаргагчид том дуугарч байсан боловч сураг нь таг чиг.

Энэ их их мөнгөний асуудалд Х.Баттулга Ерөнхийлөгч болохоосоо өмнө холбогдон шалгагдаж, Зам тээврийн яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга асан, “Монголын төмөр зам” ТӨХК-ийн ТУЗ-ийн дарга Б.Батзаяаг цагдан хорьж, Төрийн өмчийн хорооны даргаар ажиллаж байсан Д.Цогтбаатар, “Монголын төмөр зам” Төрийн өмчит хувьцаат компанид төслийн хэлтэст хэлтсийн даргаар ажиллаж байсан А.Зориг, БНСУ-ын иргэн, “Самсунг Си энд Ти” компанийн захирал Лий Жон Ёл, “Соён инженеринг” компанид зургийн инженерээр ажиллаж байсан Гу Ду Хёон нарыг дээрх хэрэгт холбогдуулан шалгаж, хоёр иргэнийг интерполоор эрэн сурвалжилж эхэлсэн түүхтэй.

Тодруулбал, ЗТБХБ-ын сайд асан Х.Баттулгын зөвлөх, “Либерти партнерс” компанийн захирал Ч.Ганбат, “МТЗ” ТӨХК-ийн дэд захирал П.Бат-Эрдэнэ нарыг мөнгө угаасан болон хөрөнгө завшсан гэх үндэслэлээр интерполоор эрэн сурвалжилсан гэдэг. Гэвч Х.Баттулга Ерөнхийлөгч болсноор энэ том мөнгөний асуудал мөн л нам дарагдсан. 

Таван толгойн цахилгаан станц

Өмнийн говийн бүсэд хэрэгжиж буй Оюутолгой, Тавантолгой зэрэг томоохон төслүүдийг цахилгаан эрчим хүчний эх үүсвэрээр хангах зорилгоор Тавантолгойн нүүрсний орд газрыг түшиглэн 450 МВт-ын хүчин чадал бүхий цахилгаан станц барих төслийг 50 сая ам.доллараар санхүүжүүлэх болсон юм. Үүний 14.82 сая ам долларыг төслийн нэгжид олгоод байгаа. Гэвч өнөөдрийг хүртэл баригдаагүй байна.

Эгийн голын усан цахилгаан станц

Чингис бондоос санхүүжсэн өөр нэг төсөл бол Эгийн голын УЦС-ын төсөл. 315 мегаватт буюу 600 сая киловатт эрчим хүч үйлдвэрлэх хүчин чадалтай, 5.7 тэрбум м3 эзэлхүүнтэй цэвэр усны сан баригдана гэх энэ мега төсөлд Чингис бондын мөнгөнөөс 2.3 сая ам.доллар гаргаж өгсөн.  Төслийн ТЭЗҮ-ийг Эрчим хүчний салбарын Шинжлэх ухаан, технологийн зөвлөлийн 2014 оны наймдугаар сарын 25-ны өдрийн хуралдаанаар хэлэлцэн нийт өртгийг 827 сая ам.доллар гэж тооцоолсон байгаа. 2007 онд 327.8 сая ам.доллараар босно хэмээн яригдаж байсан энэ төслийн өртөг өнөөдөр бараг тэрбум ам.долларт хүрчхээд байгаа юм. 2015 оны хавар Засгийн газар төслийн барилгын ажлыг 13 сарын дотор хийж гүйцэтгэнэ гэж бэлэн амалж байв. Гэвч мөнгө нь усан станц нь ч өнөөдөр алга. 

Нийслэлийн инженерийн шугам, дэд бүтцийн төслүүд

Хэрэгжүүлэгч нь Эрчим хүчний яам, Барилга хот байгуулалтын яам, Нийслэлийн Засаг даргын тамгын газар. Тогтоолоор батлагдсан дүн 200.0 тэрбум төгрөг. Олгосон дүн 101.8 тэрбум төгрөг. Улаанбаатар хот гэр хороолол болон орон нутагт нийгмийн болон инженерийн дэд бүтцийн барилга байгууламжийн 92 төслийг хэрэгжүүлэхээр баталснаас 33 төслийг дутуу хагас хэрэгжүүлсэн гэдэг мэдээлэл байдаг бөггөөд бас л мөнгө нь ор сургагүй алга болжээ. 

Ноолуур, ноос, сүү оёмол бүтээгдэхүүн, хүлэмжийн аж ахуй зэрэг ХАА, хөнгөн үйлдвэрийн таван салбарын төслүүд

Хэрэгжүүлэгч нь Үйлдвэр, хөдөө аж ахуйн яам. ҮХААЯ, Голомт банктай хамтраад ҮХААЯ-ны таван салбарыг дамжуулан санхүүжилтийн гэрээ байгуулж, 2013 оны наймдугаар сарын 12-ны өдөр 269.0 тэрбум төгрөгийн санхүүжилтийг Голомт банканд 1.7 тэрбум төгрөгийг төслийн нэгжийн үйл ажиллагаанд зориулан олгосон. Тайлант хугацаанд Голомт банк нийт 189 компанийн материал хүлээж авснаас 64 зээлдэгчид зээл олгохоор баталсан байдаг. Зээл олгохоор шийдвэр гаргасан 64 төслийн батлагдсан зээлийн хэмжээ 100.7 тэрбум төгрөг буюу 37.4 хувь байна. Гэвч сүү, махны үнэ буурсангүй, үйлдвэр ч баригдсангүй.

Дотоодод барилгын арматур, төмрийн хүдрийн нойтон баяжмал үйлдвэрлэх дөрвөн төсөл

Хэрэгжүүлэгч нь Уул уурхайн яам. Төмрийн хүдрийн гурван баяжуулах болон нэг барилгын арматурын үйлдвэрийг барихад зориулж 50.0 сая хүртэлх ам.доллартай тэнцэх төгрөгийг Чингис бондын эх үүсвэрээс санхүүжүүлэх болсон. Энэ мөнгө Хөтөлын нэрээр Худалдаа хөгжлийн банкныханы халаас руу орсон нь л тодорхой болж байна. Мөн үүнээс гадна  Н.Батбаяр, Н.Мөнхбат нар Худалдаа хөгжлийн банкны эзэн Эрдэнэбилэгийн “Кью Эс Си компани”, Хөтөл цемент, шохой компани, Худалдаа хөгжлийн банкинд их хэмжээний зээл өгчээ. Тодруулбал, Кью Эс Си компанид Хандгайт өртөөнөөс Төмөртэйн уурхай хүртэл 33.4 км урт төмөр зам болон ачиж, буулгах терминал барихаар 2014 онд 71 сая доллар, Хөтөл цемент шохойн үйлдвэрт  нь 2012 онд 61 сая доллар, Худалдаа хөгжлийн банкинд  нь 2021 онд 6 тэрбумын зээл өгсөн байна. Өнөөдөр “сахал” хочит Эрдэнэбилэгийн Хөгжлийн банкнаас авсан зээлийн хэмжээ нь  508 тэрбум төгрөгөө  хүрээд байгаа нь тодорхой болсон.

Байшин үйлдвэрлэх комбинат төсөл

Хэрэгжүүлэгч нь Эрэл ХХК. Н.Батбаяр, Н.Мөнхбат нар “Эрэл”-ийн Эрдэнэбат гэгч нөхөрт 2013 онд 14 сая ам.доллар,  2014 онд 13.1 сая ам.доллар, 2015 онд 9 сая ам. Долларыг зээлсэн байдаг юм. Ингэхдээ ямар нэг барьцаа хөрөнгө авсангүй. Барьцаанд ирээдүйд мөнгө орох дансны хуулга, газар доорх шугам сүлжээ авч, энэ их мөнгийг өгчээ.

Ийнхүү Хөгжлийн банкыг луйвардсан, Монгол Улсыг барьцаалан хамгийн их зээл авчирч, хамгийн их үр ашиггүй тараасан хүмүүс нь 2012-2016 онд засгийн эрх барьж байсан Н.Алтанхуяг, Ч.Сайханбилэг байна.