Сүүлийн нэгхэн жилд Монгол Улсаас хоёр их наяд төгрөгийг койн, токен, криптовалютад хөрөнгө оруулсан мэдээлэл бий. Хамгийн гол нь иргэд койнд оруулсан хөрөнгөө алдсанаас үүдсэн эрсдэлийг зөвхөн өөрөө л үүрнэ. Тиймээс койн авахдаа бүх хөрөнгөө бүү дэнчин тавь, авах гэж буй койны ард хэн, юу байгааг сайтар шалгаж, нягтлахыг сануулсаар байгаа. Монголын зах зээлд идэвхитэй арилжаалагдаж байгаа 11 койн гаргагчид байдаг. Эдгээрийн нэг нь бол IHC юм.
IHC нь Монголын крипто, форекс арилжааны коммюнитигийн төлөөлөл болох О.Мөнхжин, н.Эрхэмээ, Б.Гантиг болон комедиан Б.Идэр-Од нар хамтран Их Бит ХХК-ийн IHC (Inflation Hedging Coin) нэр дор гарсан койн юм. Тэд наймдугаар сарын 25-ны өдөр дотоодын дөрвөн биржээр зэрэг койноо зах зээлд гаргасан бөгөөд 100 тэрбум ширхэг “IHC” койн 30 секундийн дотор зах зээлээс 30 тэрбум төгрөг татан төлөврүүлсэн. Энэ нь Монголын хөрөнгийн зах зээлд анх удаа хамгийн богино хугацаанд хамгийн өндөр дүнтэй хөрөнгө босгосон тохиолдол болсон.
.png)
Гэтэл уг компанид байгуулагдаад хагас жил ч хүрээгүй койн нь унаж, өөрсдөө ч түнжин хагарч байгаад иргэд койн худалдаж авсан иргэдийн санаа сэтгэлийн зовоогоод байна.
Тодруулбал, 2022 оны 8-р сарын 10-ны өдөр О.Мөнхжин, н.Эрхэмээ, Б.Гантиг, Б.Идэр-Од нар хамтран мэдээлэл, технологи, онлайн худалдааны чиглэлээр ИХ БИТ ХХК-ийг байгуулсан. Гэтэл байгуулагдаад хагас жил болоогүй уг компани нь ашгаа өгөх нь битгий хэл нэг гишүүнээ хассан нь олны сонирхлыг татаад байна. Тодруулбал 2022 оны 2 сарын 21 буюу хэдхон хоногийн өмнө. Улсын бүртгэлд О.Мөнхжин, н.Эрхэмээ, Б.Гантиг,аар шинэчлэгдсэн байна. Өөрөөр хэлбэл тус компанийг үүсгэн байгуулагчдын нэг Б.Идэр-Одыг хасаж шинээр улсын бүргэлд компаниа бүртгүүлжээ. Иргэд Б. Идэродыг "хийх зүйлээ хийж, ашгаа аваад өөрөө компаниасаа гарлаа" гэх таамаглал тавиад байгаа юм
IHC худалдаж авсан иргэдийн гэрээний заалтын "Их койны үнэ цэнэтэй холбоотой эрдэл"-д койныг эзэмшиж нь өөрийн хувь оруулсан хөрөнгөө алдах эрсдэлтэй" гэх мэт үг өгүүлбэрүүд олон байна. Харин иргэд энэ бүгдийг уншсан болов уу, эсвэл үл тоон худалдаж авсан уу гэдэг хачирхалтай. Гэхдээ цагаан цаасан дээр хар бэхээр бичсэн, улаан тамга л хаана ч хүчинтэй байдаг нь харамсалтай юм.
.png)
Койнын зах зээлийн тал нь Азийн хэрэглэгч. Койн хамгийн их гаргаж буй газар нь хөгжиж буй орнууд байна. Хамгийн их хэрэглэж буй улс нь үндэсний мөнгөн тэмдэгт нь үнэгүйдсэн, санхүүгийн систем тогтворгүй, дайн дажин болсон, далд эдийн засагтай улс орнууд байна. Зах зээл дээр мөнгөний нийлүүлэлт нэмэгдэх үед, инфляцын дарамт ихсэж мөнгөний ханш унадаг. Энэ нь улс орнуудад мөнгөний ханш унах, иргэдийн итгэл сулрах үед гарч ирдэг гэсэн үг.
Тиймээс Монгол улсад койн нь хэр зохимжтой вэ? Өнөөдөр их койны ашиг шимийг ард түмэн хэзээ хүртэх нь бүрхэг? Ашигтай, аюулгүй койн гэж сурталчилж байсан үүсгэн байгуулагч Б. Идэр-Од өөрөө үүнээс татгалзах болосон шалтгаан нь юу байв.