Гэр бүлийн салалт жилээс жилд өссөөр байна. Салалтын нөлөө нь хүүхдэд хүндээр тусдаг нь үнэхээр харамсалтай. Тухайлбал, салж буй гэр бүлийн хүүхдийн нас сэтгэл зүйн онцлогоос шалтгаалан сөрөг үйл явц ажиглагддаг. Энэ нь бага дунд, ахлах ангийн хүүхдүүдэд илүү хүндээр тусдаг. Хүүхэд ээж, аавынхаа аль нэгийг нь сонгох, эсвэл дунд нь хаягддаг мөн гэр бүл салалтын шалтгааныг өөртэйгөө холбон ойлгож гутралд ордог гэх мэт асуудлууд бий.
Гэр бүл салалтын шалтгааныг маш олон талаас тайлбарладаг.
Гэр бүл салалтын нийтлэг шалтгаанууд:
• Соёлын ялгаа, Харь орны хүнтэй гэрлэсэн, хоёр өөр гэр бүлийн соёлын мөргөлдөөн.
• Гэр бүлийн гишүүд хариуцлагаа бүрэн ухамсарлаагүй
• Гэрлэх хүнээ сайн таньж мэдээгүй
• Санхүүгийн хомсдол, цалин орлого, амьдралын баталгаа
• Шилжилт хөдөлгөөн
• Архидалт, муу зуршил
• Гэр бүлээс гадуурх харилцаа, Хууралт.
• Хэрүүл маргаан, Үл ойлголцол.
• Хүчирхийлэл, Дарамт шахалт гэх мэт
2021 оны ҮСХ-ны гэр бүлийн өнөөгийн байдал, статистик мэдээллээр Монгол улсад 895.000 орчим гэр бүл бий бөгөөд 18 хүртэлх насны 4 ба түүнээс дээш хүүхэдтэй 51.647 өрх байна. 2021 онд улсын хэмжээнд 16.118 гэрлэлт бүртгэгдэж, 3391 гэр бүл гэрлэлтээ цуцлуулжээ.

Салалтаас үүдэх хохирол:
• Хүүхдийн эрүүл мэнд, харилцаа зан үйлд өөрчлөлт эмзэглэл үүсэх, хүүхэд өөртөө итгэлгүй байдалтай өсөх,
• Эдийн засгийн хувьд хүүхэдтэй болон хүүхэдгүй гэр бүлд хөрөнгө хуваах хуваарилах, эзэмших эрх гэх мэт зүйлтэй нүүр тулгардаг. Энэ нь тухайн салж буй хосууд нэг хэсэгтээ хөрөнгө мөнгөний хуваалтаас болж таагүй харилцаа үүсгэх болдог
• Хүүхэд хариуцах эцэг, эхийн аль нэг нь хэт их ачааллыг хүлээдэг
• Ачаалал стрессээс үүдэлтэйгээр хүүхэдтэй зүй бус харьцах
• Өсвөр насны хүүхдүүдийн хувьд салалтаас үүдэлтэйгээр эцэг, эхийн голд хаягдаж хараа хяналтгүй буруу зан үйлд автах магадлалтай байдаг
• Тогтвортой бэлгийн амьдралгүй болох. Үүнээс үүдэлтэй өвчлөл, тохиолдлын бэлгийн харилцаа гэх мэт хүчин зүйлтэй тулгарах
• Гэмт хэрэг гарах магадлалтай. Салагч хосуудын хувьд өс хонзонгийн сэдэл үүсэх магадлалтай
• Сэтгэл гутрал, хямралтай нүүр тулгарах гэх мэт

ГЭР БҮЛИЙН ТУХАЙ ХУУЛЬ ШИНЭЧЛЭГДЭХ ЁСТОЙ ЮУ?
Төрүүлсэн хүүхдээсээ нүүр буруулж буй эцэг, эх бүгд гэрлэлтээ ойлгоогүй салалтаа сонгосон нь гарцаагүй. Амьдралд сөгдөж халтирсан байж болох ч хүүхдийнхээ өмнө хариуцлага үүрсээр байгаагаа ухамсарлахгүй буй асуудлыг хэрхэн шийдэх вэ?
Салсан л бол хүүхэд хамаагүй гэж бодож явдаг хэсэг байхад хүүхдийнхээ тэтгэмжийг өгдөггүй айж бултдаг хүмүүс ч байна.
Гэр бүл салалтыг бууруулахад чиглэсэн бодлого үгүйлэгдэж байна гэж ярьдаг ч салалтыг багасгах бодлого боловсруулна гэдэг нь нэг талдаа их өрөөсгөл юм. Хуулийн хатуу чанга зохицуулалтаар хүчирхийлэл, гэмт хэргийг зохицуулж болдог бол салалт гэдгийг зохицуулж, багасгана гэдэг тийм ч амар зүйл биш. Өөрөөр хэлбэл Хүний эрхийн түгээмэл тунхаглалын 12-р зүйлд “Хэний ч хувийн болон гэр бүлийн амьдралд хөндлөнгөөс дур мэдэн оролцох, орон байрны халдашгүй байдал, захидал харилцааных нь нууц болон нэр төр, алдар хүндэд нь халдах ёсгүй. Тийм оролцоо халдлагын эсрэг хэн ч бай хуулиар хамгаалуулах эрхтэй” хэмээн заасан байдаг.
Салалтыг багасгая гэвэл хүүхдүүдэд багаас нь гэр бүлийн төлөвлөлтийг ойлгуулж, иргэдэд хувь хүний төлөвшилтийг шатлалтай системээр хүргэх хэрэгтэй байна. Мөн заавал “муу муухай” зүйлээр анхааруулж сэрэмжлүүлэх бус гэр бүлийн үнэ цэнэ зэрэг гэрэл гэгээтэй талаас нь ойлгуулах нийгмийн үлгэр дуурайлал үгүйлэгдэж байна.
Бэлтгэсэн: Х.Эрхэс