Оролцъё, төлөөлье” уриатай зохион байгуулсан энэхүү чуулганд 1992 оноос өнөөдрийг хүртэлх хугацаанд Улсын Их Хурлын гишүүнээр сонгогдон ажиллаж байсан болон өдгөө Улсын Их Хурлын гишүүнээр ажиллаж байгаа эмэгтэйчүүдийн төлөөлөл, НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөр, “КОЙКА" олон улсын байгууллага, улстөрийн намуудын удирдлагын болон намын дэргэдэх эмэгтэйчүүдийн байгууллагын төлөөлөгчид, “Манлайллын сүлжээ ТББ, нийгмийн зүтгэлтэн эмэгтэйчүүдийн төлөөлөл оролцлоо.

Эмэгтэй парламентчдын энэ удаагийн чуулганыг Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатар нээж үг хэлсэн юм.

Тэрбээр, байнгын ажиллагаатай парламентын 30 жилийн түүхэнд 8 удаа Улсын Их Хурлын сонгууль болж, нийт 43 эмэгтэй давхардсан тоогоор 68 удаа Улсын Их Хурлын гишүүнээр сонгогдон, ард түмнийхээ элч болон ажиллажээ. Эмэгтэй гишүүд нийгмийн хүч сул бүлгүүдийн дуу хоолой болохын зэрэгцээ гэр бүлийн, хөдөлмөрийн, боловсролын, эрүүл мэндийн гээд эмэгтэйчүүдийн хөдөлмөр эрхлэлт давамгайлдаг, амин чухал салбаруудын хуулиудад илүү идэвх санаачилгатай ажиллаж ирсэн гэдгийг онцоллоо.  

Улсын Их Хурлын дарга, парламентад эмэгтэй гишүүдийн тоог нэмэгдүүлснээр тогтвортой хөгжлийн зорилгыг хэрэгжүүлэхэд чухал ач холбогдолтой төдийгүй нийт эмэгтэйчүүд, түүний дотор залуу үеийнхэн улс төр, нийгмийн амьдралд идэвхтэй оролцох, аливаа бодлогын шийдвэрийг жендэрийн баримжаатай гаргах зэрэг олон эерэг үр дагавартайг онцлон тэмдэглээд, цаашид эмэгтэйчүүдийг эрх мэдэлжүүлэхэд илүү ахиц гаргахын тулд сонгуулийн хуульд квот тогтоох төдийгөөр бус сонгуулийн тогтолцооны нөлөөллийг харгалзах, улс төрийн намын санхүүжилт, ил тод байдлыг хангах, хууль, эрх зүйн орчныг сайжруулах шаардлагатай хэмээлээ.

Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатар, Асуудлын шийдлийг олж хэрэгжүүлэх, нийгмийн хэвшмэл ойлголтыг зөв чиглүүлэх, хүний эрх, хууль ёсыг дээдэлсэн тогтвортой хөгжлийн бодлогыг хэрэгжүүлэхэд эмэгтэй манлайлагчдын оролцоо нэн чухал бөгөөд өнөөдрийн чуулган бодит үр дүнгээ өгнө гэдэгт итгэлтэй байна гээд D-Parliament талбараар дамжуулан цахим хэлэлцүүлгийн үйл ажиллагаанд идэвхтэй оролцож, хүний эрхийг дээдэлсэн, ардчилсан парламентынхаа үйл ажиллагааг тасралтгүй дэмжиж ажиллахыг хүслээ.

Улсын Их Хурлын дэд дарга С.Одонтуяа, Монголын төр, улс төрийн намууд жендэрийн тэгш байдлыг хангах, парламентад эмэгтэйчүүдийн эзлэх хувийг нэмэгдүүлэхийн төлөө гэдэг ч бодит хэрэгжилтийг харвал дээрх тоо хангалтгүй байгаа юм. Шийдвэр гаргах түвшинд эмэгтэйчүүдийн оролцоог нэмэгдүүлэх гэдэг нь дэлхий нийтийн анхаарлын төвд байгаа асуудал.

Учир нь эмэгтэй хүний уян, нөхцөл байдлыг эерүүлэх чадвар, үзэл баримтлалынхаа төлөө тууштай байх тэмүүлэл, тэсвэр тэвчээр, няцашгүй зүтгэл, аливаа асуудлыг зөрчил, маргаанд хүргэлгүйгээр эв эеэр зохицуулах, том асуудалд нуугдсан жижиг зөрчлийг олж харах, шийдлийг олох чадвар гээд өөрт нь заяагдсан төрөлх зан чанар парламентын шийдвэр, төлөвшилд чухал нөлөөтэй байдаг.

Эмэгтэйчүүд нийгмийнхээ шууд тусгал болж иргэдийн амьдрал ахуйг дээшлүүлэх, боловсрол, эрүүл мэнд, нийгмийн хамгаалал зэрэг хүмүүнлэгийн асуудалд мэдрэмтгий, эмзэг байж оролцоо санаачилгатай ажиллаж чаддаг. Өнөөдөр монголын нийгмийн өвчтэй цэг нь яалт ч үгүй ядуурал, хүмүүнлэгийн асуудал, гачигдал дутагдал байна.

Тийм учраас нийгмийн асуудлуудыг хэлэлцэн, тодорхой санал санаачилга гаргахаар, та бүхний үнэтэй сэтгэгдэл, бодлыг хуваалцахаар энд хуран цуглаад байна гэлээ.

“Эмэгтэй парламентчдын чуулган-2022”-ын нээлтийн үеэр Улсын Их Хурлын Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны дарга Ж.Мөнхбат хэлэхдээ, нийгэм, улс төрийн амьдралд эмэгтэйчүүдийн гүйцэтгэх үүрэг өдрөөс өдөрт нэмэгдэж, нийгмийн амьдралын өөрчлөлтийг дагаж төр, нийгмийн харилцаанд жендэрийн эрх тэгш байдлыг хангах нь зөвхөн хүний эрхийн төдийгүй салбар бүрийн хөгжилд хамаатай асуудал болж байна.  

Монголчууд 1924 онд Анхдугаар Үндсэн хуулиа батлахдаа хүний эрх, эрх чөлөөг цогц утгаар нь анх удаа хуульчилж, иргэдийн ардчилсан эрх чөлөөг тунхаглан баталгаажуулж байсан бөгөөд эмэгтэйчүүд бол эрэгтэйчүүдтэй нэгэн адил тэгш эрхтэй хэмээн хуульчилсан нь Монгол Улсад төдийгүй Ази тивд анх удаа жендэрийн эрх тэгш байдлыг хэрэгжүүлэх эхлэлийг тавьсан шийдвэр байлаа хэмээн онцолсон.

Мөн тэрбээр, эмэгтэйчүүд болон жендэртэй холбоотой төрийн бүтэц боловсронгуй болоогүй байна. Энэ асуудал төрийн бус байгууллагад бүхэлдээ шилжсэн гэж үзэж болно. Эмэгтэйчүүдийн асуудлаарх төрийн ганц том бүтэц нь Жендэрийн үндэсний хороо юм. Тус хороог Монгол Улсын Ерөнхий сайд тэргүүлдэг гээд УИХ-ын нийт эмэгтэй гишүүд тус хорооны Бодлогын зөвлөлийн гишүүд болсоныг дурдсан юм.

Харин өнөөдөр УИХ дахь эмэгтэйчүүдийн тоо 13 байгаа нь дөнгөж 17.1 хувийг бүрдүүлж байна. Гэвч энэхүү үзүүлэлт нь тодорхой хэмжээнд өсөж байгаа мэт боловч, энэ нь дэлхийн дунджаас 9.3 хувь, Азийн бүсийн дунджаас 4.1 хувиар бага төдийгүй хүйсийн тэгш төлөөлөлтэй харьцуулахад даруй 32.9 хувиар бага байгааг анхаарах ёстой юм гэлээ.