Дэлхий нийт цар тахлын хүндрэлээс бүрэн гараагүй байна. Тиймдээ ч бусад орны адилаар манай улс чадахаараа арга хэмжээ авч байгаа. Гэхдээ үр дүн чухал.
Тухайлбал, иргэдийн өдөр тутмын хэрэглээ болсон мах, гурил, шатахууны үнийг тогтворжуулах хуулийг өнгөрсөн дөрөвдүгээр сард баталсан.
“Махны үнийг тогтворжуулахад долдугаар сар хүртэл нөөцийн махыг хүртээмжтэй байлгаж, үнийг нь барина. Гурилын үнийг тогтвортой байлгахад тариалалтын шат бүрийг хариуцлагажуулна. Хувийн хэвшлүүдээ дэмжиж байж энэ хэцүү цаг үеийн давна” гэж тухайн үед Сангийн сайд Б.Жавхлан хэлж байлаа.
Баталсан хууль нь 2022 онтой хамт одоход 45 хоногийн хугацаа л үлдэж байна. Тэгвэл өргөн хэрэглээний бараа бүтээгдэхүүний үнэ, нийлүүлэлтийг хязгаарлах хууль хэрэгжих хугацаанд мах, гурил, шатахууны үнэд ямар өөрчлөлт оров?
Хуульд тусгасан мах, гурил, шатахууны үнийг авч үзвэл өнгөрсөн хавар Дизель түлш 3130 байсан бол 3760 хүртэл өсжээ. Мөн 1 кг гурил 1600 төгрөг байсан бол 2400 төгрөгт хүрчээ. Харин махны үнэ буурсан үзүүлэлттэй байна. Гэхдээ шалтгаан нь хуулиндаа биш, экспорттой холбоотой. Өөрөөр хэлбэл, махны экспорт буурсан тул дотооддын махны нийлүүлэлт нэмэгдэж, үнэ буурахад нөлөөлөв.
Хууль батлах үед УИХ-ын зарим гишүүн, эдийн засагчийн илэрхийлж байсан байр суурийг хүргэе.
О.Цогтгэрэл: Үнийг дураараа тогтоодог бол амархан л байна. Гэхдээ тэгж болохгүй. Хүн халуурахад халууны шилний градусыг зориудаар 37-оос дээш гаргахгүй болгодог болчихвол өөрийгөө хуурсан болно. Үнэ тогтоох бодлого яг үүнтэй адил.
Т.Доржханд: Төр үнэ тогтворжуулна гэж байна. Өнөөдөр зах зээлийн эдийн засаг хаачсан бэ. Өмнө нь бид үнэ тогтворжуулах бодлого хэрэгжүүлсэн. Манай улс бүтэлгүйтсэн. Тодорхой хэсэг нь мөнгө авдаг. Тэгээд тэрийгээ доллар руу хөрвүүлээд, мөнгө угаадаг.
Эдийн засагч Ч.Отгочулуу: Мэдээж үнэ тогтворжуулах хөтөлбөрийн тухайд зөв. Харин хууль баталж байгаа нь утгагүй. Учир нь хууль бол байнга үйлчилж буй харилцааг зохицуулдаг. Үнэ тогтворжуулах арга хэмжээ бол тодорхой буюу нэг удаагийн авч хэрэгжүүлэх арга хэмжээ. УИХ-аас магадгүй тогтоол гаргаж хөтөлбөр хэлбэрээр хэрэгжүүлэх нь зүйтэй.