Монголын нийгэмд хэн дуртай нь л Төрийн албан хаагчдыг “Чи миний татварын мөнгөөр цалинжиж байгаа” хэмээн зандардаг болсон. Эмч, сувилагч, цагдаа гээд бүгд л авсан цалингаасаа татвараа төлдөг билээ. Харин бодит байдал дээр тэднийг загнадаг этгээдүүд өөрсдөө ч татвараа төлдөггүй аж.
Үйлчилгээ явуулж буй ААН-үүдийн 33 хувь нь ТЕГ-т татвараа тайлагнадаггүй гэх судалгаа гарчээ. Эдгээрийг бүртгэлээс хасуулахаар УБЕГ-т хандсан хэмээн ТЕГ-ын дарга Б.Заяабал хэлллээ.
Тэрбээр дэлгэрэнгүй мэдээлэл өгөхдөө “Иргэдийн цалин хөлснөөс суутгаж буй татварын хэмжээ 1 их наяд төгрөг. Мөн хувиараа бизнес эрхлэгчид ч энэ хэмжээний татварыг төлөхүйц борлуулалтын орлого олж байгаа нь манай мэдээлэлд бий. Гэвч өнөөдрийн байдлаар хувиараа бизнес эрхлэгчдийн төлж буй татвар нь ердөө 200 орчим тэрбум төгрөг. Цаана нь 800-аад тэрбум төгрөг төлөгдөөгүй байна гэсэн үг. Манай байгууллагын зүгээс өнгөрсөн хугацаанд иргэдийн татварт хамрагдалтыг нэмэгдүүлэхээр зорилгоор тодорхой сургалт орж, мэдээлэл өгсний үр дүнд хамрагдалт 10 хувиар өссөн. Цаашид ч энэ талын зөвлөгөө, мэдээллийн тал дээр илүү анхаарч ажиллана” хэмээв.
Түүнчлэн “Монгол Улсад жилд 18 мянга орчим компани шинээр бий болдог аж. Гэтэл энэ хэмжээний татвар төвлөрөхгүй байгааг ТЕГ-аас онцоллоо. Учир нь хэн нэгэн иргэн компани нээж, татварын зөрчил үүсгэж алга болоод, дахиад шинэ компани нээдэг аж. Зарим ААН нь хэвийн үйл ажиллагаатай боловч татвараас зайлсхийдэг тул ТЕГ, УБЕГ хамтарч татварын зөрчилтэй иргэн дахин компани нээх эрхийг хязгаарлах арга хэмжээ авдаг болно” хэмээн онцоллоо.
Хуулиндаа, сүүлийн 2 жилийн хугацаанд татварын тайлангаа ирүүлээгүй ААН-ийг татан буулгах зохицуулалттай аж. ТЕГ-ын судалгаагаар 54 мянган ААН илэрсэн бөгөөд эдгээрийг татан буулгахаар УБЕГ-т хүсэлт гаргажээ. Энэ хүрээнд УБЕГ 6 сарын хугацаанд мэдээллийг нээлттэй болгох процесс үргэлжилж байна. Үүнээс гадна татварын систем бүрэн цахимжсанаар зөрчилд ногдуулах торгуулийн хэмжээ 315 тэрбум төгрөгт хүрсэн гэдгийг ТЕГ-аас мэдээллэв. Тухайлбал,
2018 онд 6210 татвар төлөгчийг шалгаж, 162 тэрбум төгрөгийн акт тавьж байсан бол 2019 оноос эрсдэлд суурилж хяналт шалгалтыг хийдэг болсноор 2023 онд 1439 татвар төлөгчид хяналт шалгалт хийж, 454 тэрбум төгрөгийн акт тавьжээ.
Эрсдэлд суурилж хяналт шалгалт хийдэг болсноор хяналт шалгалтад орох ААН-ийн тоо 4.3 дахин буурч, зөрчилд ногдуулсан дүн 454.3 тэрбум төгрөг болжээ.