Н.Оюунцэцэг (Монголын Хичээлийн Судалгааны Нийгэмлэгийн удирдах зөвлөлийн дарга, МУИС-ийн ахмад багш, доктор Ph.D) :
- Өнөөдөр манай ихэнх сургуулиуд уламжлалт сургалтын орчинг ашигладаг хэвээр байна. Сургалтын орчин, орон зай, хэрэглэгдэхүүнийг 21-р зууны иргэдийн хэрэгцээнд нийцүүлэн өөрчлөх шаардлага тулгарсан. Одоо суралцаж байгаа хүүхдүүдийн 65 хувь нь сурч байгаа зүйлээсээ өөр ажил хийнэ. Ойрын арван жилд аж үйлдвэт 3,4 сая ажилчид хэрэгцээтэй байгаа ч ур чадвартай ажилчид олдохгүй болно. Мэдлэг, чадварын хадгалагдах болон хэрэглэгдэх хугацаа улам богиносч, хувь хүнээс хандлага, зан чанар, сэтгэл хөдлөл, сэдэл зэрэг цогц чадвар шаардах боллоо. Өгсөн нөхцөл байдалд үүрэг, даалгаврыг амжилттай гүйцэтгэхэд шаардагдах мэдлэг, ур чадвар, хандлагаа хэрэглэх чадавх буюу цогц чадамж эзэмшүүлэх нь насан туршийн боловсролын зорилго, зорилт болно.
Шинэ зууны боловсролыг олгоход сургалтын агуулгыг ядаж өнөөгийн ашиглагдаж буй шинжлэх ухаан, технологийн хөгжлийн түвшинд хүргэх, төсөлд суурилсан сургалтыг дэмжих ёстой. Цогц чадамжийг хөгжүүлэхэд суралцагчдад илүү чөлөөт орон зай олгож, хувь хүнийх нь хэрэгцээнд нийцсэн дэмжлэг үзүүлж, өөртэй итгэх итгэлийг нэмэгдүүлж, суралцагч бүрийн ахиц дэвшилд төвлөрсөн суралцахуйн арга зүйг баримтлах хэрэгтэй байна. Энэхүү чадамжийн үнэлгээнд “Нэгдүгээрт, баримт, нотолгоо цуглуулах, хоёрдугаарт, дүгнэлт гаргахын тулд баримт, нотолгоогоо тогтоосон шалгуурын дагуу хөрвүүлэх” нь амин чухалд тооцогдоно.
“ЕБС-ийн үйл ажиллагааг шалгах 6.2 кодтой хяналтын хуудас”-ыг ашиглан сургуулиуд аюулгүй байдлаа тодорхойлох боломжтой
М.Нямсүрэн (МХЕГ-ын Боловсрол, соёлын хяналтын хэлтсийн дарга, доктор Ph.D, дэд профессор):
- “Тогтвортой хөгжлийн боловсрол–II” төслийн техникийн зөвлөн зохицуулах үндэсний багийн гишүүн байгууллагаар сонгогдон ажиллаж байгаагийн хувьд МХЕГ нь боловсролын салбар дахь хяналт шалгалтыг явуулах хуудсыг шинэчилсэн. Мэргэжлийн хяналтын байгууллагаас Ерөнхий боловсролын сургуулийн үйл ажиллагааг шалгах 6.2 кодтой хяналтын хуудсаар 186 сургуульд шалгалт хийж, MNS 6782:2019 стандарт шаардлагын хангалтыг үнэлэхэд, сургалтын орчны аюулгүй байдал 49%-тай буюу эрсдэл үүсгэх магадлал хамгийн өндөр байлаа. “Сургууль ба сургалтын орчин“ айн төлөв байдал, ISO 41001 “Facility management” стандартын зарчмаар үнэлэхэд “тодорхойлогдох” буюу бойжилтын 3-р түвшинд байв. Сургуулийн сургалтын орчны хяналтын шалгуурт зориулалтын барилга, сургалтын зориулсан газар, стандартын шаардлага хангасан анги танхимтай эсэх буюу сургуулийн байр, кабинет, лаборатори, дадлагын газар, сургалтын хэрэглэгдэхүүн, хүрэлцээ, номын сантай эсэх, анги дүүргэлтийн тоо, сургуулийн орчны аюулгүй байдал буюу явган хүний зам, орчны үнэлгээ, зураглал, хяналт зэргийг харгалзан үздэг.
Мөн сургалтын орчны өөрийн үнэлгээнд барилга байгууламж, эдэлбэр газрын ашиглалт, хамгаалалт, эрүүл аюулгүй, дэлхийн дулаарал, уур амьсгалын өөрчлөлтийг бууруулсан эко шийдэлтэй, хүчирхийллээс хамгаалах, жендер мэдрэмжтэй гадаад орчны тохижилттой барилга байгууламжтай эсэх, хэрэгцээнд нийцсэн, соёл өв уламжлал, хүүхдийн нас биеийн онцлогт тохирсон тохижилттой эсэх, ус, эрчим хүч, цаас, материалын хэрэглээ, хог хаягдлын ухаалаг менежменттэй эсэх, эрүүл мэнд, нийгмийн үйлчилгээний чанар хүртээмж буюу нийгэм, соёл, сэтгэл зүйн орчны таатай байдал, хувийн мэдээллийн нууцлал, ялгаварлан гадуурхалт, цахим дарамтаас ангид, эрүүл мэндийн тусламж, хоол, хүнсний аюулгүй байдлыг бүрдүүлсэн эсэхийг оруулж үнэлдэг.
ЕБС-ийн үйл ажиллагааг шалгах 6.2 кодтой хяналтын хуудасны дэд бүлгүүдийн нэр, агуулга, сургалтын орчин бүлгийн 17 шалгуур үзүүлэлтийг ТХБ-ын зорилттой уялдуулан хүний хөгжилд чиглүүлэн сургуулийн удирдлага, багш, ажилчид, суралцагчид, эцэг эх, асран хамгаалагчдын эрх ашигт нийцүүлэн сайжруулсан.
“Сургалтын орчин” бүлгийн шалгуур үзүүлэлтийн өөрчлөлтийг аймаг, нийслэлийн боловсролын хяналтын улсын байцаагчид хэлэлцэн хууль эрх зүйн үндсийг судлан тогтоож, МХЕГ-ын даргын 2021 оны 03 дугаар сарын 13-ны өдрийн А/27 дугаар тушаалаар “ЕБС -ийн үйл ажиллагааг шалгах 6.2 кодтой хяналтын хуудас”-ыг шинэчиллээ. Хяналтын хуудсыг шилэн хяналтын цахим системд байршуулснаар Монгол Улсад үйл ажиллагаа явуулж буй 839 ерөнхий боловсролын сургууль өөрийн үйл ажиллагаандаа хэрэглэж, эрсдэл үүсэх магадлалаа тооцох боломжтой болж байгаагаараа ач холбогдолтой юм.
Цаашид хяналтын хуудасны бүлэг бүрт тохирцын шинжилгээ хийж, хууль, тогтоомжид нийцүүлснээр “ХҮҮХДИЙН ЭРХ, ЭРҮҮЛ, АЮУЛГҮЙ, НОГООН СУРГАЛТЫН ОРЧИН бүрдэж, хүүхдийн хөгжил төлөвшилд тогтвортой хөгжлийн боловсролын зорилт шийдлээ олох нэгэн боломж бүрдэнэ.