Аливаа улс цөмийн энергийг энх тайвны зорилгоор ашиглах, эрчим хүч үйлдвэрлэхийн тулд хүний нөөц, цөмийн эрчим хүчний станцад ажиллах чадварлаг боловсон хүчнийг нэн түрүүнд бий болгох шаардлагатай байдаг.
Цөмийн эрчим хүч, цөмийн технологийн салбарт хүний нөөцийг бий болгоход сургалт ба судалгаанд ашиглах суурь тоног төхөөрөмж, материаллаг бааз зайлшгүй хэрэгтэй байдаг.
Олон улсын туршлагаас харахад цөмийн сургалт, судалгааны реакторыг барьж байгуулж, хүнээ сургах, цөмийн реакторын технологийг эзэмших байдлаар анхны алхмаа хийсэн байдаг.
Цөмийн судалгааны реакторыг байгуулснаар цөмийн технологийг эзэмших, дэвшилтэд технологийг нэвтрүүлэх, эдгээр технологийг хүмүүст эзэмшүүлэх, таниулах, сургалтад ашиглаж дотооддоо өндөр чадвартай боловсон хүчин бэлтгэх зэрэг маш олон давуу талтай байдаг. Гэвч ойрын улс болгон судалгааны реактор барих боломж байхгүй учраас хүнээ хэрхэн бэлтгэх, хүний нөөцийг яаж бий болгох асуудал хурцаар тавигдаж байна.
Олон улсын атомын энергийн агентлаг /ОУАЭА/-аас цөмийн сургалт, судалгааны реакторгүй гишүүн орнууддаа зориулж интернетийн технологид суурилсан, интернет цөмийн реакторын лаборатори /ИЦРЛ/-ийн сургалтыг санал болгож эхлээд байна.
.jpg)
Энэхүү сургалт нь маш бага зардлаар оюутан сурагчдад реакторын физикийн талаар боловсрол олгох, гишүүн орнуудад хүний нөөцийг бий болгоход дэмжлэг үзүүлэх зорилготой юм. ИЦРЛ-ийн сургалт нь цөмийн ямар нэгэн суурь байгууламжгүй, гэхдээ реакторын физикийн сургалтын хөтөлбөр байдаг улсуудад зориулагдсан (бакалаврын хөтөлбөрийн төгсөх курсийн оюутнууд, магистрын түвшний сургалтад).
Сургалтаар өндөр хөгжилтэй аль нэг гишүүн орны цөмийн судалгааны реакторыг интернетээр дамжуулж онлайн хэлбэрээр сургалтад хамрагдаж буй улсад шууд хүргэх, түүн дээр төрөл бүрийн лабораторийн хичээл, туршилт хийх байдлаар зохион байгуулагддаг.
Ази-Номхон далайн мужид Солонгосын "Kyung Hee" Их Сургуулийн цөмийн судалгааны реактор сонгогдсон.
Монгол Улсын Их Сургууль /МУИС/-ийн харьяа Цөмийн Физикийн Судалгааны Төв /ЦФСТ/ нь цөмийн инженерчлэл, реакторын физикийн чиглэлээр бакалавр, магистрын түвшинд сургалтын хөтөлбөр санал болгож, тогтмол сургалт, судалгааг явуулдаг судалгааны төв юм. Одоогийн байдлаар 50 орчим бакалавр, 10 орчим магистрын түвшний оюутнууд дээрх чиглэлээр идэвхтэй суралцаж байна.
ЦФСТ нь 2017 онд Цөмийн Энергийн Комисс /ЦЭК/-оор дамжуулж ОУАЭА-д энэхүү сургалт/төсөлд оролцох хүсэлтээ хүргүүлсэн бөгөөд 2018 оны эхээр оролцох зөвшөөрөл авсан.
Энэ сургалт/төсөлд оролцохын тулд ОУАЭА, "Kyung Hee" Их Сургууль ба ЦФСТ-ийн хооронд 5 жилийн хугацаатай гурвалсан гэрээ байгуулагсан.
Лабораторийн ажлын агуулга
"Kyung Hee" Их Сургуулийн зүгээс нйтдээ 6 үндсэн реакторын физикийн туршилтыг хийхийг санал болгосон. Эдгээр туршилтууд нь цөмийн судалгааны реактор дээр хамгийн түгээмэл хийгддэг лабораторийн ажлууд болно.